Erkenning van een buitenlands echtscheidingsvonnis in Turkije

Volgens de algemene beginselen van het internationaal privaatrecht heeft een rechterlijk vonnis alleen rechtskracht binnen de grenzen van het land waar het is uitgesproken. Wilt u dat zo’n vonnis ook in een ander land geldig is, dan moet u de procedure volgen die de wet van dat land voorschrijft. Met andere woorden: een buitenlandse rechter die een echtscheiding uitspreekt, doet dat voor zijn eigen rechtsgebied — niet automatisch voor Turkije.

Wat betekenen “erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse vonnissen”?

Bij erkenning bevestigt de Turkse rechter dat het buitenlandse vonnis bestaat en definitief is — zonder de inhoud ervan opnieuw te beoordelen. Het gaat puur om de vaststelling van de rechtskracht van het vonnis.

Wilt u dat een buitenlands rechterlijk vonnis in Turkije uitsluitend als vaststaand feit wordt erkend, dan volstaat een erkenningsprocedure. Bevat het echtscheidingsvonnis echter ook uitvoerbare verplichtingen — zoals alimentatie, ouderlijk gezag of schadevergoeding — dan moet u een exequaturprocedure starten.

De erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse vonnissen is geregeld in de Turkse wet op het internationaal privaatrecht en internationaal burgerlijk procesrecht (MÖHUK, Wet nr. 5718).

Waarom is erkenning noodzakelijk?

Zolang een buitenlandse echtscheiding niet door een Turkse rechtbank is erkend, geldt u in Turkije nog steeds als getrouwd. Dat klinkt misschien abstract, maar de gevolgen zijn heel concreet: u kunt niet opnieuw trouwen, uw erfrechten kunnen onduidelijk zijn en vermogensvragen blijven onopgelost. Dit probleem speelt ook als u de Turkse nationaliteit heeft opgegeven — want de Turkse burgerlijke stand houdt uw eerdere huwelijk nog steeds actief.

Een buitenlands echtscheidingsvonnis dat niet door Turkse rechtbanken is erkend en voor tenuitvoerlegging is toegelaten, heeft in Turkije eenvoudigweg geen rechtsgevolg.

Wat toetst de Turkse rechter bij een erkennings- of exequaturprocedure?

Een belangrijk misverstand: de Turkse rechter herbeoordeelt de echtscheiding zelf niet. Hij gaat niet opnieuw na wie schuld had, hoe de boedelscheiding uitviel of of de beslissing over het ouderlijk gezag juist was. De inhoudelijke beoordeling van de echtscheiding is definitief afgerond in het buitenland.

Veel cliënten maken zich hierover ongerust. Om duidelijk te zijn: kwesties als alimentatie, ouderlijk gezag en boedelscheiding worden door de Turkse rechtbank in de exequaturprocedure niet opnieuw behandeld. De rechter beperkt zich tot een formele controle of aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.

Hoe start u de erkennings- of exequaturprocedure?

Als u een Turkse advocaat een volmacht verleent, hoeft u voor de procedure zelf niet naar Turkije te reizen. De aanwezigheid van uw ex-partner bij de zitting is evenmin verplicht. Verlenen beide partijen afzonderlijk een volmacht aan hun eigen advocaat in Turkije, dan verloopt de procedure doorgaans een stuk sneller.

Complicaties ontstaan vooral wanneer de gedaagde geen advocaat inschakelt of de procedure probeert te vertragen. Als de gedaagde zich in het buitenland bevindt, kan de betekening van stukken aanzienlijke tijd kosten — en daarmee de gehele procedure rekken.

Om de procedure te bespoedigen, kunt u de volgende stappen overwegen:

Als in het buitenlandse echtscheidingsvonnis zelf is vastgelegd dat beide partijen instemmen met erkenning en tenuitvoerlegging in Turkije, kan de Turkse familierechtbank hiermee rekening houden. Een dergelijke clausule in het vonnis kan de procedure aanzienlijk vereenvoudigen.

resmigazete.gov.tr

Evenzo kan de procedure worden versneld als uw ex-partner ten overstaan van een notaris verklaart op de hoogte te zijn van de Turkse procedure en in te stemmen met het verzoekschrift tot erkenning en tenuitvoerlegging.
Benodigde documenten

• Origineel of gewaarmerkte kopie van het echtscheidingsvonnis, afgegeven door de buitenlandse rechtbank
• Verklaring of aantekening waaruit blijkt dat het vonnis onherroepelijk is
• Apostille op het originele vonnis (doorgaans aangebracht op de achterzijde van de rechterlijke uitspraak)
• Beëdigde vertaling van het vonnis, de onherroepelijkheidsverklaring en de Apostille in het Turks
• Turkse vertaling, gewaarmerkt door een notaris of consulaat
• Kopie van paspoort en identiteitsbewijs
• Notarieel gecertificeerde volmacht (opgesteld bij notaris of consulaat, indien van buiten Turkije: voorzien van Apostille) voor de advocaat in Turkije ten behoeve van de erkenningsprocedure

Wat is een Apostille?

Een Apostille is een officieel certificaat dat wordt afgegeven door de bevoegde autoriteit van een land dat is aangesloten bij het Haags Apostilleverdrag. Met dit certificaat wordt de echtheid van een officieel document — zoals een rechterlijk vonnis — bevestigd, zodat het in het buitenland als authentiek wordt erkend zonder verdere legalisatie.

TURKSE WETGEVING INZAKE ERKENNING EN TENUITVOERLEGGING

De erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse vonnissen is geregeld in de Turkse wet op het internationaal privaatrecht en internationaal burgerlijk procesrecht (MÖHUK, Wet nr. 5718):

TENUITVOERLEGGING (EXEQUATUR)

Artikel 50

(1) De tenuitvoerlegging in Turkije van vonissen gewezen door buitenlandse rechtbanken in civiele zaken, die definitief zijn geworden naar het recht van dat land, vereist een exequaturbevel van de bevoegde Turkse rechtbank.

(2) Een exequaturbevel kan ook worden gevraagd voor bepalingen over persoonlijke rechten die zijn opgenomen in buitenlandse strafvonnissen.

BEVOEGDHEID
Artikel 51
(1) De bevoegde rechtbank voor exequaturverzoeken is de civiele rechtbank van eerste aanleg (Asliye Hukuk Mahkemesi).
(2) Het verzoek kan worden ingediend bij de rechtbank van de woonplaats van de gedaagde in Turkije; bij gebreke daarvan bij de rechtbank van de verblijfplaats van de gedaagde in Turkije, of bij de rechtbanken van Ankara, Istanbul of Izmir.

HET VERZOEKSCHRIFT
Artikel 52
(1) Eenieder met een rechtmatig belang bij de tenuitvoerlegging kan een exequaturverzoek indienen. Het verzoek wordt gedaan bij verzoekschrift. Bij het verzoekschrift worden evenveel kopieën gevoegd als er wederpartijen zijn. Het verzoekschrift bevat:
a) naam, achternaam en adres van de verzoeker, de wederpartij en eventuele wettelijke vertegenwoordigers en gemachtigden;
b) de naam van de rechtbank die het vonnis heeft gewezen, de datum en het nummer van het vonnis en een samenvatting ervan;
c) indien slechts een deel van het vonnis ten uitvoer wordt gelegd, om welk deel het gaat.

BIJ HET VERZOEKSCHRIFT TE VOEGEN STUKKEN
Artikel 53
(1) Bij het verzoekschrift worden de volgende stukken gevoegd:
a) het origineel van het buitenlandse vonnis, dan wel een door de bevoegde autoriteiten van dat land of door het gerecht dat het vonnis heeft gewezen gewaarmerkte kopie, vergezeld van een beëdigde vertaling;
b) een schriftelijke verklaring of document waaruit blijkt dat het vonnis onherroepelijk is, naar behoren gewaarmerkt door de bevoegde autoriteiten van dat land, vergezeld van een beëdigde vertaling.

VOORWAARDEN VOOR TENUITVOERLEGGING
Artikel 54
(1) De bevoegde rechtbank wijst het exequaturverzoek toe indien aan de volgende voorwaarden is voldaan:
a) er bestaat een verdrag op basis van wederkerigheid tussen de Republiek Turkije en het land waar het vonnis is gewezen, dan wel een wettelijke bepaling of feitelijke praktijk op grond waarvan Turkse vonnissen in dat land ten uitvoer kunnen worden gelegd;
b) het vonnis is gewezen door de bevoegde rechter van het desbetreffende land in een zaak die niet tot de exclusieve bevoegdheid van de Turkse rechtbanken behoort, ook als er geen werkelijke band bestaat tussen de zaak of de partijen en dat land;
c) het vonnis is niet kennelijk in strijd met de openbare orde;
d) de gedaagde is, naar het recht van het land waar het vonnis is gewezen, niet op regelmatige wijze opgeroepen voor de rechtbank die het vonnis heeft gewezen, of is verstek gegaan dan wel in strijd met de wettelijke regels bij verstek veroordeeld, en maakt op een van de bovengenoemde gronden bezwaar tegen het exequaturverzoek.

Om de uitvoerbare bepalingen van een buitenlands echtscheidingsvonnis — zoals alimentatie en ouderlijk gezag — in Turkije te laten gelden, moet u zich wenden tot de Turkse rechtbank via een exequaturprocedure.

Staatsblad (Resmî Gazete): 7 februari 2018 – “Registratie van buitenlandse rechterlijke uitspraken”

Beide partijen dienen een verzoek in te dienen voor registratie van de erkenning. Dit kan persoonlijk of via een wettelijke vertegenwoordiger of gemachtigde. Beide partijen hoeven niet tegelijkertijd en op dezelfde plaats aanwezig te zijn, maar tussen de twee verzoeken mag maximaal 90 dagen zitten.

Bij de indiening moeten de partijen:

Schriftelijk verklaren dat er geen lopende procedure bij Turkse rechtbanken bestaat met betrekking tot het buitenlandse vonnis, en dat erkenning niet eerder door een Turkse rechtbank is geweigerd;
Het schriftelijke aanvraagformulier dat door de buitenlandse vertegenwoordiging is opgesteld invullen en indienen;
Het origineel van het naar behoren gewaarmerkte vonnis dat in de burgerlijke stand moet worden ingeschreven, alsmede een in het Turks vertaalde versie gewaarmerkt door een notaris of buitenlandse vertegenwoordiging, dan wel voorzien van een Apostille van de bevoegde autoriteit van het betrokken land;
Indien de uitspraak geen onherroepelijkheidsverklaring bevat: het origineel van het document of de brief waaruit de onherroepelijkheid blijkt naar het recht van het land waar het vonnis is gewezen, gewaarmerkt en in het Turks vertaald door een notaris of buitenlandse vertegenwoordiging, dan wel voorzien van een Apostille;
Indien een van de partijen een buitenlandse staatsburger is: een kopie van het identiteitsbewijs of paspoort en een notarieel gecertificeerde Turkse vertaling daarvan;
Bij indiening via een gemachtigde: het origineel of een gewaarmerkte kopie van de notarieel gecertificeerde volmacht voorzien van een pasfoto.
Zijn de stukken onvolledig, dan krijgen de partijen een aanvullende termijn van 90 dagen.

Met de invoering van deze administratieve registratiemogelijkheid is de noodzaak van een volledige gerechtelijke procedure in veel gevallen komen te vervallen. Dit vermindert de lasten voor Turkse staatsburgers in het buitenland aanzienlijk en lost een van hun meest voorkomende juridische problemen op.

ECHTSCHEIDING IN HET BUITENLAND
Wie in het buitenland is gescheiden, moet in Turkije een erkennings- en/of exequaturprocedure starten om de echtscheiding ook daar rechtsgeldig te maken. Zonder die procedure is het buitenlandse echtscheidingsvonnis in Turkije niet geldig.

Dit kan in de toekomst leiden tot problemen bij hertrouwen, erfopvolging en vermogensverdeling — kwesties waarmee u vroeg of laat te maken kunt krijgen.

Erkennings- en exequaturprocedure
Een echtscheiding die in het buitenland is uitgesproken, is in Turkije niet automatisch rechtsgeldig. Het vonnis heeft alleen rechtskracht in het land waar het is gewezen. Om het ook in Turkije geldig te laten zijn, moeten de betrokkenen dit laten bevestigen door de bevoegde Turkse rechtbank. Dat gebeurt via de erkennings- en exequaturprocedure.

Zolang die procedure niet is afgerond, geldt u in Turkije formeel nog als getrouwd. Dat kan verstrekkende gevolgen hebben: van erfrechtkwesties en vermogensverdeling tot de mogelijkheid om opnieuw te trouwen. De erkennings- en exequaturprocedure elimineert al die praktische problemen in één keer. Het is de aangewezen rechtszaak om de Turkse rechtsgevolgen van een buitenlandse echtscheiding te formaliseren.

Hoe lang duurt de erkenningsprocedure?
Als beide partijen een volmacht verlenen aan een advocaat, kan de erkenning en tenuitvoerlegging in sommige gevallen worden afgehandeld via de provinciale bevolkingsadministratie (il nüfus müdürlüğü), zonder tussenkomst van de rechter. Is dat niet mogelijk, dan is het aan te raden dat beide partijen een echtscheidingsadvocaat in Turkije machtigen om namens hen de erkennings- en exequaturprocedure te starten. Afhankelijk van de werkdruk van de familierechtbank en mits alle stukken volledig en correct worden ingediend, kan de procedure worden afgerond in één week tot drie maanden.

Om de procedure zo snel en kostenefficiënt mogelijk te laten verlopen, is het verstandig samen te werken met een gespecialiseerde echtscheidingsadvocaat die alle benodigde stukken kent en de zaak van begin tot eind begeleidt.

Erkenning van echtscheiding in Turkije
De erkenning van een buitenlandse echtscheiding in Turkije is de procedure die nodig is om het buitenlandse vonnis ook in Turkije rechtsgeldig te maken. Hieronder vindt u gedetailleerde informatie over hoe u de erkenningsprocedure start, welke documenten u nodig heeft en bij welke rechtbank u terecht kunt.

Tenuitvoerlegging van echtscheiding in Turkije
Tenuitvoerlegging houdt in dat de materiële en financiële gevolgen van een buitenlandse echtscheiding — zoals alimentatieverplichtingen — ook in Turkije kunnen worden afgedwongen. Stel dat de buitenlandse rechter een alimentatieverplichting heeft opgelegd: zonder exequatur is die beslissing in Turkije niet uitvoerbaar. Omdat de exequaturprocedure alle voorwaarden van de erkenningsprocedure omvat, kunt u met één procedure zowel de erkenning als de tenuitvoerlegging regelen — u hoeft dus geen twee afzonderlijke procedures te starten.

Welke procedure moet u starten als u in het buitenland bent gescheiden?
Bent u in het buitenland gescheiden, dan moet u in Turkije een erkennings- en exequaturprocedure starten om uw echtscheiding ook in Turkije rechtsgeldig te maken. Het wordt aanbevolen dit zo snel mogelijk te doen nadat het buitenlandse vonnis onherroepelijk is geworden. Wacht u te lang, dan riskeert u later problemen op tal van gebieden.

Bij welke rechtbank dient u de erkennings- en exequaturprocedure in?

De bevoegde rechtbank voor de erkennings- en exequaturprocedure is de familierechtbank (Aile Mahkemesi). Echtparen die in het buitenland zijn gescheiden, kunnen bij deze rechtbank een verzoek indienen om hun echtscheiding in Turkije erkend en uitvoerbaar te laten verklaren.

Benodigde documenten voor de erkennings- en exequaturprocedure

• Origineel van het echtscheidingsvonnis, afgegeven door de buitenlandse rechtbank
• Aanvullende verklaring of Apostille waaruit blijkt dat het buitenlandse vonnis onherroepelijk is
• Beëdigde vertaling van het buitenlandse echtscheidingsvonnis in het Turks, gewaarmerkt door een notaris of consulaat
• Kopie van paspoort en identiteitsbewijs van de in het buitenland gescheiden personen
• Notarieel gecertificeerde volmacht (indien van buiten Turkije: voorzien van Apostille) voor de advocaat, indien u zich laat vertegenwoordigen in de erkennings- en exequaturprocedure